آب دزدک

حشره آبدزدک

آبدزدک که در اصفهان به  آن زمین سنبانک گفته می شود ، در گذشته های دور در ایران انتشار داشته است یک پلی فاژ ( همه چیز خوار) است و به سبزی کاری ها ، گل کاری ها و چمن کاری ها خسارت زیادی وارد می کند. این حشره در زمین های نرم شخم خورده و کود داده شده کانالهای افقی حفر می کند ( برآمدگی در سطح زمین ) و چون از این طریق گاهی باعث انحراف اب از مسیر اصلی می شود آبدزدک نامیده می شود.

 ابدزدک با نام علمی  Gryllotalpa gryllotalpa حشره ای است از خانواده  Gryllotalpidae و راسته راست بالان  Orthoptera كه از جمله حشرات زیانبار در نقاط مختلف دنیا و ایران محسوب می گردد.

حشره کامل  میلیمتر طول دارد و به رنگ قهوه ای است. پاهای جلویی قوی و بزرگ بوده و دارای دندانه های مخصوصی است که برای کندن خاک و حفر دالانهای زیرزمینی به کار می رود. شکل ظاهری پوره ها ( نوزادها ) شباهت زیادی به حشره کامل دارد و فقط از نظر جثه کوچکتر هستند. تخم ها به رنگ شیری بیضی شکل و به طول 3-4 میلیمتر و در حفره عمیقی که توسط حشره ماده در 10 سانتی متری عمق خاک ایجاد می شود در دسته های 600-300 تایی گذاشته می شود.این حشره دگردیسی ناقصی دارد و مراحل زندگی آن شامل تخم ، پوره  و حشره کامل است.

نحوه ایجاد خسارت آبدزدک:

آبدزدک معمولی از ریشه و طوقه عده زیادی از گیاهان زراعی به ویژه سبزی ، صیفی ، گیاهان زینتی و چمن تغذیه می کند. این حشره به گیاهانی که دارای ریشه صخیم هستند و نیز گیاهان غده ای علاقه فراوان دارد. در ضمن به بذر گیاهانی مانند کدو ، خیار و هندوانه که تازه کاشته شده آسیب زیادی وارد می کند.

 

مدیریت تلفیقی آفت حشره آبدزدک:

کنترل این آفت به روش های مختلف مکانیکی ، زراعی و شیمیایی امکانپذیر است.

1-روش مکانیکیقراردادن برگ یا توده های کود حیوانی در نقاط مختلف باغچه یا مزرعه در پائیز ، باعث تجمع آبدزدک در آنها شده و میتوان در اوایل بهار و قبل از گرم شدن هوا ، این توده ها را از حجاک خارج کرده و آبدزدک را از بین برد. پرندگان خانگی از لاشه این حشرات به خوبی تغذیه می کنند. برای این کار میتواند دور تا دور عرصه آلوده را کانالهایی به ابعاد 20×20 سانتیمتر خفر نموده و داخل آنرا با مخلوطی از خاکبرگ و کود دامی پر نمود ( در پائیز ). حجم کود داخل کانال باید به اندازه ای باشد که حداقل 10 سانتیمتر بالاتر از سطح زمین قرار گیرد یا می تواند در چند نقطه از عرصه آلوده به ابدزدک و دالانهایی به ابعاد 30×30 حفر نموده و داخل آن را با ترکیب فوق الذکر پر کرد به طوری که سطح کود کمی از سطح خاک بالاتر باشد.

2-روش زراعی

1-2 شخم زدن عمیق زمین آلوده و غرقاب نمودن آن موجب انهدام تخم ها و پوره ها می شود.

2-2 در بهار میتوان با شناسایی و تخریب محل آشیانه های گلی حشره در زیر خاک که محتوی تخم و حشره کامل می باشد باعث کاهش جمعیت قابل توجهی از حشره شده چرا که هر اشیانه می تواند حاوی 400-300 ابدزدک یا تخم آن باشد.

3-2 تهیه محلول صابونی رقیق و ریختن آن در سوراخ خروجی حشره در روی خاک در زمان مشاهده خسارت افت. در نتیجه میتوان نسبت به جمع آوری و از بین بردن آبدزدک های خارج شده از دالانها اقدام نمود. این کار باید در چند مرحله تکرار شود.

3-3 در منازل و باغچه ها میتوان در کنار و قسمت هایی از باغچه ، قوطی های حلبی خالی روغن یا کنسرو داخل خاک قرار داد و کمی از لبه آن را بیرون گذاشت و مقداری روغن یا گازوئیل داخل آن ریخت تا آبدزدک شب و حین حرکت داخل این تله ها بیفتد.

 3-روش شیمیایی: این کار از طریق ضد عفونی کردن خاک و نیز استفاده از طعمه مسموم انجام میگیرد.

فرمول تهیه مسموم عبارست از : سبوس 100 کیلوگرم سبوس + 50 لیتر آب +حشره کش ( پودر وتابل سوین 85% به مقدار 2 کیلوگرم یا امولسیون دورسیان 40/8 % معادل یک لیتر )

موقع طعمه پاشی هنگام غروب آفتاب و پس از آبیاری می باشد و مقدار طعمه مسموم 50-40کیلوگرم در هکتار و به روش پخش یکنواخت در عرصه آلوده خصوصا در اطراف دالانهای حشره است.

 برای تهیه طعمه مسموم ابتدا سم را در آب حل کرده ، سپس سبوس را به آن اضافه می نمایند و مخلوط را کاملا به هم می زنند تا خمیر دانه دانه به دست آید. در هنگام تهیه و پخش طعمه مسموم حتما باید کارگر از دستگش و ماسک مناسب استفاده کند.

 منابع:

1-دستورالعمل شناسایی و کنترل  آبدزدک ، امور مناطق گروه حفظ نباتات سازمان پارک ها و فضای سبز ، 1391

2-آزمايش فرد، پروانه ، اسماعيلي، مرتضي، ميركريمي، اسدالله، .1362حشره شناسي كشاورزي، انتشارات دانشگاه تهران،  صفحه 550.
3- بهداد، ابراهيم، .1366آفات و بيماريهاي درختان و درختچه هاي جنگلي و گياهان زينتي ايران، چاپ نشاط اصفهان، صفحه807.
4- بهداد، ابراهيم، 1381حشره شناسي مقدماتي و آفات مهم گياهي ايران، انتشارات نشر يادبود،  صفحه824 .
5- زاهدي، كاظم، .1378 آفات گياهان زينتي و صيفي در ايران و روشهاي مبارزه با آنها. مركز نشر دانشگاهي، صفحه144.
6- حاتمي، بيژن،خواجه علي، جهانگير، عبادي، رحيم، نيكويي، پريسا، .1385 بررسي اثر سه طعمه مسموم در شرايط كنترل شده ي مزرعهاي در آزمايشگاه. خلاصه مقالات هفدهمين كنگره گياهپزشكي ايران، جلد اول، صفحه 164.

راهبری نوشته‌ها